De Grand Prix van Japan werd vooraf gegaan door het nieuws dat de wegen van B.A.R en Jacques Villeneuve zullen scheiden. Het was misschien wel het grootste publieke geheim van het afgelopen jaar. Het boterde al maanden niet tussen de Canadese wereldkampioen en teambaas David Richards en het leek eigenlijk al vanaf de komst van de voormalig Subaru-rally-teambaas aan het einde van het seizoen 2001 zeker dat het contract van Villeneuve niet zou worden verlengd.

Toen al waren er de opmerkingen over en weer. Richards die in subtiele bewoordingen duidelijk maakte dat het salaris van Villeneuve te zwaar drukte op de balans van het team en Villeneuve die Richards eigenlijk als de verpersoonlijking van het kwaad zag, na het ontslag van zijn manager en mentor Craig Pollock. Onder diens leiding werd B.A.R. in 1998 opgericht; in feite voor Jacques Villeneuve. Successen lieten echter lang op zich wachten. Het seizoen 1999 werd een ontnuchterend debuutjaar, waarin geen enkel punt werd gescoord.

Het grootste probleem zou zich echter in de jaren daarna ontvouwen. Dat was het feit dat het team in haar eerste jaar meer dan de helft van haar driejarig budget had opgeslokt. Donkere wolken hingen boven het team, dat zeker zou zijn opgedoekt als British American Tobacco Pollock niet op zijn blauwe ogen had geloofd dat het in het volgende jaar beter zou gaan.

Maar ook in 2000 en 2001 ging het, ondanks de inbreng van Honda, niet veel beter. Er werden wel punten gehaald, maar podiumfinishes kwamen slechts incidenteel voor. De financiële positie van het team deden Pollock uiteindelijk de das om en dat was het moment dat David Richards werd aangesteld om de koers van het team drastisch te wijzigen. En daarmee werd de atmosfeer waaraan Villeneuve in de drie voorafgaande jaren had gebouwd systematisch afgebroken. Een atmosfeer waarin de Canadees zich prettig voelde en de rol van Pollock als teambaas en mentor was daarin heel belangrijk geweest.

Zoals gezegd stond het team sindsdien onder hoogspanning. Villeneuve en Richards waren in alles elkaars tegenpolen en bleven het liefst zo ver mogelijk bij elkaar uit de buurt. Gedurende het seizoen 2002 ontstond er een tweedeling in het team; iets wat verder geaccentueerd werd bij de komst van Jenson Button naar het team. Gedurende de wintertests leek dit op zijn hoogtepunt te zijn beland, toen B.A.R feitelijk uit twee sub-teams bestond. De onderlinge verhoudingen tussen Button en Villeneuve verbeterden enigszins, maar niettemin werd het cirkeltje waarbinnen Villeneuve moest opereren steeds kleiner. 

Te klein, zo blijkt, om voldoende kansen te hebben om te presteren. De resultaten bleven erg achter bij wat er van een wereldkampioen verwacht zou worden en dat zou Jacques Villeneuve uiteindelijk opbreken. Hij was te lang verwijderd geweest van de hoogste trede van het podium en zijn motivatie lag ergens op het paddock. Niet onbegrijpelijk, als je bedenkt dat het, volgens ingewijden, in Canada bijna tot een handgemeen kwam tussen Richards en Villeneuve en de laatste je in de media doodleuk voordraagt voor een Idols-achtige shoot-out om een plaats binnen het team. Toen Richards bij de bekendmaking van Takuma Sato als coureur van volgend jaar de nadruk legde op hoe moeilijk de beslissing wel was geweest en hoezeer hij Villeneuve waardeerde, was voor de Canadees de maat vol. Hij had er genoeg van en zegde af voor de Grand Prix van Japan.

En daarmee lijkt een einde te komen aan de carrière van een van de meest uitgesproken coureurs van het afgelopen decennium. Een coureur die wars was van politiek, maar die in zijn carrière juist daar meer dan eens mee te maken kreeg.  Je zou je afvragen of hij er niet beter aan gedaan zou hebben om het team aan het einde van 2002 te verlaten. Er viel, zeker met de komst van Button, achteraf gezien weinig eer meer te behalen en wellicht had hij dan nog wel ergens anders aan de slag gekund. Maar hij weigerde zich gewonnen te geven. Vastberaden als altijd besloot hij de confrontatie aan te gaan. En met opgeheven hoofd lijkt hij de Formule 1 nu te verlaten. In stilte. Misschien niet wat je van hem zou verwachten, maar hij heeft de eer in ieder geval aan zichzelf gehouden.

Groeten,

         Stefan